مبيّن ومفسّر بودن قرينه نسبت به ذوالقرينه دانسته‌اند . بنابر اين ، قرينه از اين جهت كه حاكم بر ذوالقرينه است بر آن مقدّم مىشود ؛ خواه ظهور آن قوىتر از ظهور ذوالقرينه باشد يا مساوى ويا ضعيف‌تر از آن . 16 برخى اصوليان ملاك تقديم را تقديم اظهر بر ظاهر دانسته‌اند 17 - - ) قاعدهء تقديم اظهر بر ظاهر ) . بنابر ديدگاه دوم ، در صورت اقوا واظهر بودن ظهور ذوالقرينه از ظهور قرينه ، قرينه مقدّم نمىشود ؛ از اين رو ، عام به مفهوم مخالف تخصيص نمىخورد ؛ زيرا ظهور مفهوم مخالف در خصوص ، ضعيف‌تر از ظهور عام در عمومِ مستفاد از منطوق است ؛ ليكن بنابر ديدگاه نخست ، قرينه در هر حال بر ذوالقرينه مقدّم مىشود . اما ملاك كلى براي تشخيص قرينه از ذوالقرينه در جمله ، به گفتهء برخى ، ظهور عرفى است كه اين ظهور ميان هر صفت وموصوف ، حال وذوالحال وتابع ومتبوعى وجود دارد وتابع ، قرينه ، ومتبوع ، ذوالقرينه مىباشد وچنانچه نزد عرف در قرينه بودن جزئي از اجزاى كلام شك شود ، كلام ، مجمل مىگردد . 18 برخى ديگر گفته‌اند : ميزان كلى در قرينه آن است كه مقوّم كلام نباشد ؛ بلكه از ملحقات وقيود أركان كلام باشد . مقصود از أركان كلام ، مسند ومسند اليه است ، مانند مبتدأ وخبر وفعل وفاعل . 19 بعضي با پذيرفتن اين ديدگاه كه ملحقات وقيود كلام ، قرينه وأركان ، ذوالقرينه است ، گفته‌اند : بيان ضابطه وملاك كلى در تشخيص قرينه از ذوالقرينه بسيار مشكل است . 20 - - ) أصل لفظي )

--> ( 1 ) . لسان العرب ، واژهء « قرن » ( 2 ) . فرهنگ نامه أصول فقه / 630 ( 3 ) . تعليقة على معالم الأصول 3 / 244 ( 4 ) . الفتاوى الواضحة / 562 ( 5 ) . كشف اللثام 2 / 316 ؛ جواهر الكلام 29 / 203 - 204 ( 6 ) . قوانين الأصول 2 / 228 - 229 ( 7 ) . مباحث الأصول 4 / 112 ( 8 ) . مصباح الفقاهة 5 / 412 ( 9 ) . معجم مفردات أصول الفقه المقارن / 228 ؛ فرهنگ نامه أصول فقه / 632 و 633 ( 10 ) . جامع المقاصد 10 / 94 ؛ الحدائق الناضرة 1 / 116 ( 11 ) . الجواهر الفخرية 13 / 401 ؛ هدى الطالب 2 / 383 ( 12 ) . المعالم الجديدة / 145 ( 13 ) . معجم مفردات أصول الفقه المقارن / 227 ( 14 ) . 228 ( 15 ) . 227 و 229 ( 16 ) . أجود التقريرات 2 / 442 ؛ بحوث في علم الأصول 7 / 173 و 178 ؛ تحريرات في الأصول 5 / 489 ؛